Lavanta Çayı Nedir? Lavanta Çayının Faydaları Nelerdir?

Lavanta, bazıları için fotoğraf çekilmek için harika bir manzara sunan bitkiden öteye gitmese de başka bir çok faydası bulunan mucize bir bitkidir.

Tarih boyunca geçmişten günümüze bitkiler; hastalıkları iyileştirmek, önlemek gibi tıbbi amaçların yanında kozmetik, beslenme ve parfümeri gibi birçok alanda kullanılmıştır. Bunlardan bir tanesi ise lavantadır.

Öncelikle kokusuyla ön plana çıkan lavanta bu özelliğiyle bile insanı rahatlatan bir özelliğe sahiptir. Lavanta yağı ve lavanta çayı ise en çok kullanılan şekilleridir. Bu yazımızda lavanta çayı ve lavanta çayının faydaları üzerinde duracağız.

Lavanta Nedir?

Ballıbabagiller ailesinden olan lavanta, Avrupa bölgesi ve Akdeniz’de yetişmektedir. Özellikle kireç bakımından zengin toprakları seven lavanta mor renkli yaprakları ile etrafa çok hoş bir koku yaymaktadır. Temmuz ayında çiçek açmaktadır.

Faydalarını saymakla bitiremeyeceğimiz lavantanın; çayının, yağının ve çiçeğinin birçok faydası vardır. Şimdi gelelim faydalarını incelemeye;

Lavanta bitkisi içeriğinde E vitamini, Kalsiyum, D vitamini, Demir, A vitamini barındırmaktadır.

Lavanta Çayının Faydaları 

İçeriğinde bulunan bileşenler sayesinde lavanta çayının vücudumuza bir çok faydası vardır. En çok bilinenler arasında, stres ve depresyonu rahatlatması, rahat bir uyku sağlaması, ağrılara iyi gelmesi vardır.

Lavanta çayının en çok bilinen ve bilimsel çalışmalarla da desteklenen faydalarını derledik.

Strese İyi Gelir

Lavantanın güzel kokusu sayesinde rahatlatıcı bir etkiye sahip olduğu bilinir. Yapılan araştırmalar lavanta çayının da stres ve depresyon gibi rahatsızlıklara iyi geldiğini kanıtlıyor. Ancak yapılan araştırmaların sayısının henüz yeterli seviyede olmadığını da ekleyelim.

Örneğin, 2013 yılında yapılan bir araştırmaya göre lavanta beyin hücreleri arasındaki etkileşimi etkilediği ve böylece ruh halini iyileştirici bir etki sağladığı görüldü. 

Yine 2020 yılında yapılan bir araştırma da lavantanın yaşlı yetişkinlerde depresyon ve kaygı belirtilerini azalttığını doğruluyor.

Sonuç olarak lavanta tek başına stres, depresyon ve kaygı rahatsızlıklarını iyileştirmese de rahatlamanıza ve iyi hissetmenize yardımcı olabilir.

Rahat Bir Uyku Sağlar

Lavanta çayının uyku kalitesini arttırdığına dair ünlü bir bitki olsa da bitkinin uyku üzerinde özellikle iyi bir etkisinin olduğunu kanıtlayan özel bir çalışma bulunmamaktadır.

Bir çalışmada 158 yeni doğum yapmış anneden, doğum sonrası döneme dair veri toplandı. Bu çalışmada lavanta kokusunu 10 derin nefesle içine çeken deneklerde deney grubuna göre daha rahat bir uyku gözlendi.

2015 yılına ait bir raporda ise uyku bozukluğu olan 79 üniversite öğrencisinin uygun koşulların sağlanması ve lavanta kokusunun uykularında düzelmeye sebep olduğunu belirtmişler.

Lavanta çayının uyku üzerine etkisi konusunda yeterli bir çalışma bulunmamaktadır. Yine de tıpkı depresyon ve strese iyi geldiği gibi yatmadan önce içeceğiniz bir fincan lavanta çayı iyi uyumanıza yardım edebilir.

Adet Kramplarına İyi Gelir

Eğer adet sırasında kramp sorununuz varsa lavanta çayı aradığınız şey olabilir ve ağrılarınızı rahatlatabilir.

2016 yılında 200 genç kadının katılımıyla yapılan bir çalışmada, kadınlar adet dönemlerinin ilk 3 gününde günde 30 dakikalığına lavanta koklatıldılar. Bu kadınlar, lavanta koklatılmayan kontrol grubuna göre çok daha az acılı bir dönem yaşadılar.

Ayrıca, lavanta yağı ile masaj yapmanın da adet sancılarına iyi gelebileceği başka bir çalışmada gözlemlenmiştir.

Cilde İyi Gelir

Lavanta sadece neşelenmek istediğinizde faydalı olan bir bitki değildir. Bu bitkinin cildiniz üzerinde de bir çok faydası olabilir.

Lavanta yağı anti bakteriyel özelliklere sahiptir. Bu sebeple de bir çok cilt bakım ürününde lavanta özü bulunur.

Yapılan bir çalışmada, lavanta yağının yaraların boyutunun küçülmesine, dolayısıyla da iyileşmesine yardımcı olduğu görüldü.

Baş Ağrısına İyi Gelir

Bazı çalışmalar(1,2) lavanta koklamanın migren ve baş ağrısına iyi geldiğini kanıtlamış. Dolayısıyla günde bir fincan lavanta çayı içmek ve içerken derin nefes alarak koklamanın da aynı etkiyi yaratacağı düşünülüyor.

Bağışıklık Sistemini Güçlendirir

Lavanta çayı yüksek miktarlarda antioksidan ve antibakteriyel bileşene sahiptir. Bu bileşenler nezle, grip ve soğuk algınlığını yatıştırmaya yardım edebilir.

Lavanta çayında C vitamini, kalsiyum ve magnezyum bulunur. Bu besinler bağışıklık istemini destekler insan bedeninin hastalıklarla savaşmasına yardımcı olur.

Vücudu Temizler

Lavanta çayı içtiğinizde içerisindeki antioksidanlar sayesinde vücuda zararlı toksinler dışarı atılır.

Bu antioksidanlar vücudun çalışırken ürettiği atıkları ya da alkol kullanımı sigara kullanımı gibi durumlar nedeniyle ortaya çıkan serbest radikalleri yok etmek için çalışırlar.

Sindirim Sistemini Destekler

Lavanta çayı ishal, mide bulantısı ve mide ağrılarını rahatlatabilir. Lavanta çayının antienflamatuvar etkileri mide kaslarının gerilimini azaltıp ağrıların azalmasına etki edebilir.

Lavanta çayı sindirim sorunlarını gaz ve şişkinliği de azlatabilir.

Ayrıca lavanta kokusu vücuttaki besinlerin daha etkili parçalanmasını sağlayan safra üretimini de tetikler.

Lavantanın sakinleştirici kokusu beyindeki kimyasal reaksiyonları tetikleyerek mide bulantısını da giderebilir. [Kaynak]

Solunum Sistemini Destekler

Lavanta çayı solunum yollarını açarak bu konuda rahatsızlık yaşayanlara iyi gelebilir. Lavantanın antienflamatuvar özellikleri boğaz ve göğüsteki iltihaplı kasları rahatlatarak nefes almayı kolaylaştırır.

Lavanta çayının antibakteriyel özellikleri aynı zamanda göğüste soğuk algınlığı ve tıkanıklığa neden olabilecek bakterileri yok etmeye yardımcı olur.

İltihaplanmayı Önler

Lavanta çayı, baş ağrısı, ateş, cilt tahrişi, artrit ağrısı ve bazı eklem bozuklukları dahil olmak üzere, karşı koyabileceği uzun bir iltihaplanma durumu listesine sahiptir.

İltihaplanma bir çok şekilde ortaya çıkabilir ve oksidatif strese sebep olur, ancak lavanta çayının içerisinde bulunan aktif bileşenler vücudun doğal tepkilerini etkili bir şekilde yatıştırır. [Kaynak]

Lavanta Çayının Faydaları

  • Hazımsızlık ve mide sorunlarına iyi gelmektedir.
  • Uykusuzluğa iyi gelmektedir.
  • Strese iyi gelmektedir.
  • Antidepresan özelliği ile depresyona iyi gelerek sakinleştirir.
  • Sindirim sistemini destekleyici rol oynamaktadır.
  • Migren tedavisinde kullanılmaktadır.
  • Sinir sistemindeki kalsiyum kanalları sayesinde kas kasılmaları ve spazmları meydana gelmektedir. Çay olarak tüketilen ve yağı sürülen lavanta, bu kanalları bloke ederek rahatlatmaktadır.
  • Demlenmiş olan lavanta çayını soğuduktan sonra saç derisine sürüldüğü zaman, saç derisini rahatlatarak saçlara doğal parlaklık kazandırmaktadır. Ayrıca sac derisine sürülen lavanta çayını durulamanıza da gerek yoktur. Bir sonraki duş vaktinize kadar saçlarınız mis gibi kokacaktır.
  • Lavanta çayının bir miktar zeytinyağı ile karıştırılıp sürüldüğünde saçlardaki kepeklenmeye iyi gelerek saç derisini rahatlatmaktadır.
  • Yanık ve yara izlerini gidermede yardımcı olmaktadır.
  • Cilde özellikle güneş lekelerine iyi gelmektedir.
  • Ciltteki kırışıklıklara iyi gelmektedir.
  • Stresli, yorgun bir günün ardından suyun içerisine birkaç damla damlatılan lavanta ayakların dinlenmesine, ağrılarının geçmesine yardımcı olmaktadır.
  • Çok yaygın olarak bilinmese de özellikle burun kanamalarına yardımcı olmaktadır. Şöyle ki kanamayı yapan bakterileri öldürerek kanamayı durdurmada yardımcı olmaktadırlar.
  • Hazımsızlıktan kaynaklanan şişkinliklerin giderilmesine yardımcı olmaktadır.
  • Solunum sistemini destekler.
  • Güneş lekelerine iyi gelmektedir.

Lavanta Çayı Nasıl Demlenir?

Lavantayı eğer evde yetiştiriyorsanız, çiçekleri tam açmadan toplayarak kurutup bu şekilde tüketmeniz gerekmektedir. Topladığınız lavantaları baş aşağı olacak şekilde asıp yaklaşık 3 hafta da kurutabilirsiniz.

Basit demleme yöntemiyle demlenen lavanta çayını hazırlanama için kaynamış suya ve lavantaya ihtiyacımız vardır. Ağzı kapalı bir şekilde demlenmesi beklenir. Unutulmamalıdır ki lavanta çayında da olduğu gibi bitki çayları kaynatılmamalıdır. 5- 10 dakika kadar demlenmesi sağlanan lavanta çayı artık tüketime hazırdır.

Her defasında yeniden kaynatılması gereken lavanta çayı aynı zamanda bekletilmeden tüketilmesi gerekmektedir. Çünkü lavanta bitkisinin çok keskin tat ve kokusu vardır. Bu şekilde hazırlanan lavanta çayını dilediğiniz şekilde tatlandırarak tüketebilirsiniz.

Yan Etkileri

Lavanta çayını bilinçsiz ve çok fazla tüketimde bazı yan etkiler oluşabilmektedir.

Günde bir fincandan fazla tüketilmemesi gerekmektedir.

Düzenli ilaç kullanan kişilerin bu çayı içmek için doktor tavsiyesi alınması gerekmektedir. Çünkü tedavide kullanılan ilaçla lavanta çayı etkileşim içerisine girerek ilacım etkinliğini değiştirebilir.

Lavanta çayı bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilmektedir bunun sonucunda; mide bulantısı, kusma, baş dönmesi ciltte alerjik reaksiyon oluşumu gözlemlenebilir.

Hamile ve emziren annelerin lavanta çayını içesi önerilmez. Hamilelerde bu çayı içmek hormon seviyesini etkileyeceği için düşük riskini oluşturabilir.

Diyabet hastalarına lavanta çayı içmeleri önerilmez.

Lavanta yağının içilmesi durumunda ishal, kusma, baş dönmesi gibi rahatsızlıklara neden olabilir.

Eğer ameliyat geçirme gibi bir durum söz konusu ise kullanımdan iki hafta öncesinden bu çayın bırakılması gerekmektedir.

Antidepresan, uyku ve kan ilacı gibi ilaçlarla birlikte kullanılmaması gerekmektedir.

Günde iki bardağı geçmemesi gerekmektedir. Fazla tüketimde yukarıda da belirtildiği gibi bazı yan etkilerini görmekteyiz.

 Sonuç olarak; alternatif tıpta sıkça kullanılan bitki çayları, tek başına sağlık sorunlarının giderilmesinde yeterli değildir. Lavanta çayı gibi bitki çayların faydasını görmek istiyorsak kararında ve dikkatli kullanımın önemli olduğunu belirtmemiz gerekir.

Lavantanın Kullanım Alanları

Sakinleştirici özelliği ile bilinen hoş kokusuyla insanı mest eden lavanta bitkisi bir çok şekilde kullanılabilir. İşte lavantanın kullanım alanlarına dair fikirler.

Taze ve kuru şekilde hazırlanabilen lavanta, çay şeklinde tüketilebilir.

Banyo suyunuza birkaç damla lavanta bitkisi eklenerek lavantanın rahatlatıcı etkisinden faydalanabilirsiniz.

Dilerseniz; cildinize iyi gelen lavanta, sıcak suya birkaç damla damlatılıp yüzünüzü bu suya tutarak faydasını görebilirsiniz.

Lavantanın hoş kokusundan faydalanarak; küçük keseler haline getirilerek dolabınıza, kıyafetlerinizin arasına koyabilirsiniz.

Lavanta yağını su ile seyrelterek oda parfümü olarak kullanabilir, odanızın kıyafetlerinizin hoş kokmasını sağlayabilirsiniz.

Kaynar suya damlattığımız lavantanın soğumasını bekleyerek cildimize tonik olarak uygulayabilir, cildinizin nefes almasını sağlayabilirsiniz.

Lavanta yağını cildinize sürerek, cildinizin nem dengesini sağlar. Ayrıca dudaklara sürülen lavanta yağı, dudaklarınızın nemlendirilmesine de yardımcı olmaktadır.

Kurabiye, pasta ve tatlılarda kullanılan lavanta yağı gıdalarda kullanılarak onların lezzetinin artmasına yardımcı olmaktadır. Kullanılan lavanta yağını çok az şekilde yemeklere damlatmanız yeterli olacaktır.

Aynı zamanda içeceklere damlatılan lavanta yağı, içeceklerinize aroma katmaktadır.

Kaynak 1, Kaynak 2

Diyetzen

Diyetzen.com sitesi sağlıklı beslenme ve egzersiz konularında son bilimsel gelişmeleri takip etmek ve size sunmak için açılmış bir beslenme sitesidir.Bilgiler güvenilir bilimsel kaynaklardan derleniz ve kaynaklar yazının içeriğinde sizlere sunulur.

Yorum yapın